Belastingplanning in Portugal draait om meer dan minder belasting betalen

Wie naar Portugal verhuist, krijgt niet alleen te maken met een andere levensstijl, maar ook met een nieuw belastingstelsel. Financiële producten en constructies die in het land van herkomst gunstig of eenvoudig waren, kunnen na emigratie anders worden belast.

Goede belastingplanning gaat daarom verder dan het zoeken naar de laagste belastingdruk. Het draait ook om overzicht, juridische naleving, bescherming van het vermogen en zekerheid voor de toekomst.

Financiële producten opnieuw beoordelen

Veel emigranten houden na hun verhuizing dezelfde bankrekeningen, beleggingen, spaarproducten en pensioenen aan. Die producten zijn echter meestal ingericht volgens de belastingregels van het land waar zij eerder woonden.

Britse producten zoals ISA’s en Premium Bonds kunnen buiten het Verenigd Koninkrijk bijvoorbeeld een andere fiscale behandeling krijgen. Een belastingvrij product in het ene land is dus niet automatisch belastingvrij wanneer de eigenaar fiscaal inwoner van Portugal wordt.

Daarom is het verstandig om na een verhuizing niet alleen te kijken naar wat iemand bezit, maar ook naar:

• in welk land inkomsten en vermogenswinsten belast worden;
• welke buitenlandse bezittingen moeten worden aangegeven;
• of belastingvoordelen uit het land van herkomst behouden blijven;
• of de bestaande financiële structuur nog bij Portugal past.

Het doel is niet om belasting te ontwijken, maar om te voorkomen dat door een verkeerde of verouderde structuur onnodig veel belasting wordt betaald.

Het werkelijke rendement telt

Bij sparen en beleggen wordt vaak vooral naar rente of koerswinst gekeken. Voor het werkelijke resultaat moeten echter ook inflatie, belastingen en kosten worden afgetrokken.

Een belegging kan op papier winst opleveren, terwijl de koopkracht uiteindelijk nauwelijks toeneemt. Ook kunnen belastingen bij rente-inkomsten, dividend of het wisselen van beleggingen een deel van het rendement wegnemen.

Belasting- en beleggingsplanning zouden daarom samen moeten worden bekeken. Een portefeuille moet niet alleen aansluiten bij de persoonlijke doelen, looptijd en risicobereidheid, maar ook zo efficiënt mogelijk binnen de geldende regels worden ingericht.

Minder losse rekeningen geeft meer overzicht

Mensen verzamelen gedurende hun leven vaak verschillende spaarrekeningen, beleggingen, verzekeringen en pensioenproducten. Na een internationale verhuizing kunnen deze bezittingen bovendien over meerdere landen en financiële instellingen verspreid zijn.

Dat maakt het lastiger om overzicht te houden en correct belastingaangifte te doen. Ook kunnen dubbele kosten ontstaan en weten partners of erfgenamen niet altijd waar alle bezittingen zijn ondergebracht.

Het samenvoegen of vereenvoudigen van financiële producten kan voordelen bieden:

• minder administratie;
• eenvoudiger belastingaangifte;
• beter inzicht in kosten en prestaties;
• makkelijker beheer bij ziekte of overlijden;
• meer duidelijkheid voor partners en erfgenamen.

Samenvoegen is echter niet altijd verstandig. Aan het beëindigen of overzetten van een product kunnen belastingen, boetes of andere nadelen verbonden zijn. Een beoordeling moet daarom altijd plaatsvinden voordat er iets wordt verkocht of verplaatst.

Ook de nalatenschap verdient aandacht

Belastingplanning gaat niet alleen over het inkomen tijdens het leven. Ook de manier waarop woningen, spaargeld, beleggingen en pensioenen later worden overgedragen, is belangrijk.

Voor emigranten kan de afwikkeling van een nalatenschap ingewikkeld worden doordat meerdere landen betrokken zijn. De nationaliteit, fiscale woonplaats, ligging van bezittingen en gezinssituatie kunnen allemaal invloed hebben.

Britse inwoners van Portugal kunnen bijvoorbeeld niet alleen met Portugese regels te maken krijgen, maar onder bepaalde omstandigheden ook met Britse erfbelasting. Zonder voorbereiding kunnen erfgenamen worden geconfronteerd met extra belasting, administratieve vertraging en onduidelijkheid over de verdeling van bezittingen.

Een goede planning moet daarom duidelijk maken:

• wie de bezittingen erft;
• welk erfrecht mogelijk van toepassing is;
• in welke landen belasting verschuldigd kan zijn;
• of testamenten nog geldig en passend zijn;
• hoe partners en andere nabestaanden toegang krijgen tot geld en documenten.

Zekerheid voor het hele gezin

Veel emigranten hebben een woning in Portugal, bankrekeningen in een ander land en pensioenen of beleggingen die elders worden beheerd. Naarmate er meer landen en producten bij betrokken zijn, wordt het financiële geheel ingewikkelder.

Een uitgebreide controle kan duidelijk maken wat iemand bezit, waar inkomsten moeten worden aangegeven, hoe bezittingen worden belast en wat er bij overlijden gebeurt.

Dat is vooral belangrijk wanneer één partner de financiën grotendeels beheert. Wanneer die persoon ernstig ziek wordt of overlijdt, moet de andere partner kunnen achterhalen welke rekeningen, verzekeringen en verplichtingen bestaan.

Belastingplanning kan daardoor ook rust opleveren. Het gezin weet dan beter hoe de financiële situatie is georganiseerd en welke stappen nodig zijn bij belangrijke gebeurtenissen.

Geen eenmalige exercitie

Een financieel plan dat bij aankomst in Portugal passend was, hoeft dat vijf of tien jaar later niet meer te zijn. Belastingwetgeving verandert, maar ook persoonlijke omstandigheden kunnen wijzigen.

Denk aan pensionering, verkoop van een woning, een erfenis, huwelijk, scheiding, overlijden van een partner of een eventuele terugkeer naar het land van herkomst.

Daarom is een periodieke controle belangrijk. Daarbij kan worden bekeken of:

• de fiscale woonplaats nog correct is vastgesteld;
• alle buitenlandse inkomsten worden aangegeven;
• beleggingen nog geschikt en efficiënt zijn;
• testamenten en volmachten moeten worden aangepast;
• veranderde wetgeving gevolgen heeft;
• de financiële planning nog aansluit bij de persoonlijke doelen.

Regelmatige controles verkleinen de kans op onaangename verrassingen en kunnen nieuwe mogelijkheden aan het licht brengen.

Voorkom zelfgemaakte fouten

Internationale belastingregels zijn complex. Een oplossing die voor de ene persoon gunstig is, kan voor iemand anders juist nadelig uitpakken.

Het zonder advies verkopen, overzetten of herstructureren van bezittingen kan onverwacht leiden tot belastingheffing. Ook online informatie is niet altijd actueel of toepasbaar op de persoonlijke situatie.

Wie in Portugal woont en bezittingen of inkomsten in meerdere landen heeft, kan daarom het beste advies vragen aan een deskundige die zowel de Portugese regels als de wetgeving van het andere betrokken land kent.

Belastingplanning moet uiteindelijk niet alleen leiden tot een efficiëntere belastingpositie. Het belangrijkste resultaat is een overzichtelijke, wettelijk correcte financiële structuur die past bij het leven in Portugal en tegelijkertijd de belangen van partners en erfgenamen beschermt.

Het oorspronkelijke artikel is geschreven door Sharon Farrell, partner van financieel adviesbedrijf Blevins Franks. Het heeft daarmee mede een adviserend en commercieel karakter en is geen onafhankelijk belastingadvies.