Portugal zet hervorming nationaliteitswet tijdelijk on hold: 5-jaarregel blijft voorlopig gelden

Portugal blijft een van de populairste landen voor investeerders, pensionado’s en digital nomads. Vooral de relatief eenvoudige route naar verblijfsrecht en de mogelijkheid om na vijf jaar het staatsburgerschap aan te vragen maken het land aantrekkelijk.

De afgelopen tijd ontstond echter onrust over mogelijke wijzigingen in die termijn. Er gingen geluiden dat de wachttijd zou worden verdubbeld naar tien jaar. Vooralsnog is daar niets van terechtgekomen: de huidige regel van vijf jaar is nog steeds van kracht.

Wat was het voorstel?
Eind 2025 besprak het Portugese parlement een wetswijziging om de wachttijd voor naturalisatie te verlengen van vijf naar tien jaar voor de meeste niet-CPLP-burgers. Dit zorgde voor onzekerheid bij veel mensen die hun toekomstplannen op de bestaande regels hadden gebaseerd.

Waarom ging het niet door?
Voordat de wet ingevoerd kon worden, werd deze ter beoordeling doorgestuurd naar het Constitutioneel Hof. In december oordeelde het hof dat meerdere onderdelen in strijd waren met de grondwet. Daardoor werd het voorstel geblokkeerd en teruggestuurd naar het parlement. De hervorming is dus nooit in werking getreden.

Wat geldt nu?
De huidige regels blijven ongewijzigd: wie legaal in Portugal verblijft, kan na vijf jaar een aanvraag voor staatsburgerschap indienen, mits aan de voorwaarden wordt voldaan. Denk aan basiskennis van de taal, een schoon strafblad en naleving van de verblijfsregels. Het traject zelf kan wel langer duren door administratieve procedures.

Golden Visa blijft flexibel
Een belangrijk voordeel van het Golden Visa-programma is de flexibiliteit. Houders behouden hun verblijfsstatus met een minimale aanwezigheid in Portugal — vaak slechts één tot twee weken per jaar. Dit maakt het aantrekkelijk voor mensen die (nog) niet permanent willen verhuizen.

Komt de 10-jaarregel terug?
Het is niet uitgesloten dat het parlement in de toekomst opnieuw met een dergelijk voorstel komt. Door de lopende politieke ontwikkelingen, waaronder verkiezingen, kan dit proces echter vertraging oplopen. Bovendien zou een termijn van tien jaar niet uitzonderlijk zijn in Europa, waar landen als Spanje en Italië vergelijkbare eisen stellen — vaak met een verplichte volledige verblijfsperiode.

Politieke context
De discussie speelt tegen de achtergrond van verkiezingen, waarbij thema’s als immigratie en nationaliteit extra aandacht krijgen. Toch worden dit soort wetten uiteindelijk bepaald door het parlement en gecontroleerd door het Constitutioneel Hof.

Vooruitblik
Voorlopig verandert er niets: de vijfjaarsregel blijft gelden. Wie plannen heeft om in Portugal te wonen of te investeren, kan zich dus nog steeds baseren op de huidige wetgeving — al blijft het verstandig om toekomstige ontwikkelingen in de gaten te houden.