Minister van Financiën: stormschade en oorlog kunnen grote impact hebben op begroting

De Portugese minister van Financiën Joaquim Miranda Sarmento heeft erkend dat recente zware stormen en het conflict in het Midden-Oosten een aanzienlijke impact op de staatsfinanciën kunnen hebben. Toch sluit hij voorlopig een aanvullende begroting voor 2026 (OE2026) uit, al kan dat volgens hem later opnieuw worden bekeken als de omstandigheden veranderen.

Volgens Sarmento is het momenteel niet nodig om de begroting aan te passen. Tegelijkertijd gaf hij toe dat de financiële gevolgen van de natuurrampen en de geopolitieke spanningen groot kunnen zijn, waardoor de regering mogelijk later alsnog moet heroverwegen of een aangepaste begroting noodzakelijk wordt.

De minister pleit er daarom voor dat bepaalde overheidssteunmaatregelen worden gezien als eenmalige uitgaven. Op die manier zouden deze kosten niet volledig meetellen bij de beoordeling of Portugal voldoet aan de begrotingsregels van de Europese Unie.

Een voorbeeld hiervan is de korting op de brandstofaccijns (ISP) die de Portugese regering vorige week invoerde. Die maatregel moet bedrijven en gezinnen beschermen tegen de stijgende brandstofprijzen. Volgens Sarmento valt dit soort steun onder tijdelijke maatregelen om economische schokken op te vangen.

De Europese Commissie heeft echter al laten weten dat zij het begrotingseffect van deze accijnskorting nauwlettend zal volgen.

Ondertussen is de olieprijs weer gedaald nadat de Amerikaanse president Donald Trump aankondigde dat de oorlog “bijna voorbij” zou zijn. De prijs van een vat Brent-olie, die maandag nog was opgelopen tot ongeveer 119 dollar, zakte een dag later terug tot rond de 90 dollar.

Sarmento benadrukte dat een stijging van de olieprijs voor Portugal vooral gevolgen heeft voor de belastinginkomsten van de staat en minder voor de uitgavenplafonds van de begroting. Daardoor leidt het volgens hem niet automatisch tot de noodzaak van een aangepaste begroting.

“Op dit moment zien we geen reden voor een aanvullende begroting,” zei de minister na afloop van de vergadering van de EU-ministers van Financiën (Ecofin) in Brussel. Hij voegde eraan toe dat de regering de situatie blijft volgen en dat het onderwerp opnieuw kan worden bekeken als de omstandigheden veranderen.

Tijdens die bijeenkomst bracht Portugal samen met enkele andere EU-landen ook een ander punt naar voren. De kosten van de stormschade in Portugal worden namelijk beschouwd als ‘one-off’-uitgaven – uitzonderlijke kosten die niet meetellen bij de beoordeling van het begrotingstekort volgens de Europese regels.

Volgens Sarmento pleiten sommige lidstaten ervoor om ook de financiële gevolgen van de huidige geopolitieke crisis rond Iran en het Midden-Oosten op dezelfde manier te behandelen. Daarmee zouden landen meer ruimte krijgen om tijdelijke steunmaatregelen te nemen zonder dat zij onmiddellijk in conflict komen met de Europese begrotingsnormen.