Alcoholverslaving in Portugal in tien jaar bijna verviervoudigd
Het alcoholgebruik en de problematische consumptie in Portugal zijn de afgelopen tien jaar sterk toegenomen. Uit officiële cijfers blijkt dat bijna één op de vijf Portugezen tussen 15 en 74 jaar dagelijks alcohol drinkt. Sinds 2012 is het aantal mensen met kenmerken van alcoholafhankelijkheid bijna verviervoudigd.
De cijfers zijn afkomstig uit het nationale onderzoek van 2022 en zijn opgenomen in het jaarverslag 2024 van het Portugese Instituut voor Verslavingsgedrag en Afhankelijkheid (ICAD). Het rapport bundelt nationale en Europese studies over alcoholgebruik onder jongeren en volwassenen en werd gepresenteerd in het Portugese parlement.
Dagelijks gebruik wijdverbreid
Volgens het onderzoek:
- 37% van de huidige drinkers consumeert dagelijks of bijna dagelijks alcohol (20% van de totale bevolking).
- 30% drinkt dagelijks wijn.
- 12% drinkt dagelijks bier.
- 2% gebruikt dagelijks sterke drank.
Wat betreft problematisch gebruik:
- 3,1% van de totale bevolking vertoonde in het afgelopen jaar schadelijk of risicovol gebruik.
- 1,1% toonde symptomen van afhankelijkheid.
Onder jongeren tussen 15 en 34 jaar had 3,6% risicogedrag en 0,4% symptomen van afhankelijkheid. Mannen vertonen duidelijk ernstigere patronen dan vrouwen. Vooral de leeftijdsgroep 25-34 jaar laat het meest schadelijke gebruik zien, terwijl afhankelijkheid het vaakst voorkomt bij 45- tot 54-jarigen.
Steeds vroeger en ernstiger gebruik
Ondanks een lichte toename in onthouding, ziet ICAD geen verbetering in de algemene indicatoren. Integendeel: jongeren beginnen op steeds jongere leeftijd met drinken en schadelijke consumptiepatronen nemen toe.
Bij minderjarigen (onder 18 jaar) daalde in 2024 voor het tweede jaar op rij het algemene alcoholgebruik, maar het aandeel meisjes dat drinkt ligt inmiddels hoger dan bij jongens.
Onder jongeren die in 2024 werden bevraagd:
- 7% drinkt dagelijks of bijna dagelijks.
- 48% gaf aan in het afgelopen jaar te hebben deelgenomen aan binge drinken.
Binge drinken — het snel en overmatig consumeren van alcohol om snel dronken te worden — komt nog iets vaker voor bij jongens, maar het verschil tussen jongens en meisjes wordt kleiner.
Bij scholieren tussen 13 en 18 jaar:
- 58% heeft ooit alcohol gedronken.
- 30% dronk al op 13-jarige leeftijd of jonger.
- 3,5% was op die leeftijd al eens dronken.
Regionale verschillen
Het centrum van Portugal en de regio Alentejo laten de hoogste percentages problematisch gebruik en afhankelijkheid zien. Ook onder jongeren worden in Alentejo de meest zorgwekkende patronen vastgesteld.
Beleid en handhaving onder druk
Volgens ICAD is het alcoholbeleid sinds de strengere wetgeving in 2013 en 2015 nauwelijks verder aangescherpt. In vergelijking met andere producten met gezondheidsrisico’s blijft de regelgeving rond alcohol relatief mild.
Hoewel de verkoop van alcohol aan minderjarigen wettelijk verboden is, blijkt uit het rapport dat veel jongeren nog steeds alcohol kunnen kopen.
In 2023 werden 10.766 horecazaken gecontroleerd — 16% minder dan in 2022 en het laagste aantal inspecties sinds 2016. In 2024 werden 48 administratieve sancties opgelegd wegens verkoop aan minderjarigen, opnieuw het laagste aantal in jaren.
Economische opbrengst
De accijnzen op alcoholische dranken leverden de Portugese staat in 2024 ongeveer 282,5 miljoen euro op.
De cijfers schetsen een dubbel beeld: terwijl het algemene gebruik onder sommige groepen licht daalt, nemen risicogedrag en afhankelijkheid structureel toe. Deskundigen wijzen op de noodzaak van strengere handhaving en gerichte preventiestrategieën, vooral onder jongeren.
