Opschonen van ‘spookregistraties’ Alojamento Local leidt tot strengere regels in Lissabon

Het massaal verwijderen van inactieve en zogenaamde ‘spookregistraties’ van Alojamento Local (AL) in Lissabon heeft onverwachte gevolgen gehad voor het beleid rond toeristische verhuur. Door deze opschoning zijn de verhoudingen tussen toeristische accommodaties en reguliere woningen opnieuw berekend — en dat heeft direct invloed gehad op de regels voor zogenaamde containment zones (gebieden met beperkingen).

Wat is er gebeurd?

De gemeente Lissabon heeft de afgelopen periode duizenden AL-registraties geschrapt die feitelijk niet meer actief waren. Denk aan:

• vergunningen die nooit gebruikt werden
• woningen die al lang niet meer verhuurd werden
• registraties die enkel ‘op papier’ bestonden

Door deze schoonmaak daalde het officiële aantal actieve AL’s aanzienlijk. Daardoor veranderde ook het percentage toeristische verhuur ten opzichte van reguliere woningen — een cruciale indicator waarop het beleid is gebaseerd.

Waarom is dit belangrijk?

De regels in Lissabon zijn namelijk sterk afhankelijk van deze verhouding. Er wordt gewerkt met twee belangrijke drempels:

• ≥ 10% AL → absolute beperking (geen nieuwe vergunningen)
• 5% – 10% AL → relatieve beperking (zeer beperkte uitzonderingen)

Doordat het aantal AL’s administratief is “gecorrigeerd”, zijn sommige wijken onder deze drempels gezakt — zonder dat er in werkelijkheid minder toeristische verhuur plaatsvond.

Gevolg: regels moesten worden aangepast

Deze verschuiving zorgde voor een probleem:

👉 Wijken die eerst streng beperkt waren, zouden volgens de nieuwe cijfers ineens weer ruimte krijgen voor nieuwe vergunningen.

Om te voorkomen dat er plotseling opnieuw een groei van toeristische verhuur ontstaat, heeft de gemeente de regels aangepast. De bedoeling:

• voorkomen dat de ‘opgeschoonde cijfers’ leiden tot versoepeling
• behoud van controle op drukke toeristische wijken
• bescherming van de woningmarkt en leefbaarheid

Met andere woorden: de statistiek veranderde sneller dan de werkelijkheid, en daarom moest het beleid worden bijgestuurd.

Breder beleid: grip op toeristische druk

Lissabon probeert al jaren de balans te vinden tussen toerisme en wonen. In sommige wijken liggen de percentages extreem hoog (bijv. ruim boven de 40% of zelfs 60% in historische buurten)

Daarom zijn er maatregelen zoals:

• tijdelijke stop op nieuwe AL-registraties
• strengere zones per wijk en zelfs per buurt
• maandelijkse monitoring van verhoudingen
• herziening van gebieden elke 2 jaar

Daarnaast mogen gemeenten zelf bepalen waar en hoe ze beperkingen invoeren om de sociale structuur van buurten te beschermen.

Wat betekent dit concreet?

Voor eigenaren en investeerders betekent dit:

• minder voorspelbaarheid in regelgeving
• strengere controle op bestaande en nieuwe vergunningen
• grotere afhankelijkheid van lokale ratios en beleidswijzigingen

Voor bewoners betekent het:

• poging tot bescherming van woonruimte
• minder druk van toeristische verhuur in bepaalde wijken
• meer focus op leefbaarheid

Conclusie

De opschoning van AL-registraties lijkt op het eerste gezicht een administratieve ingreep, maar heeft grote beleidsmatige gevolgen. Doordat de cijfers plotseling veranderden, moest Lissabon ingrijpen om te voorkomen dat de regels automatisch versoepeld zouden worden.

👉 Het laat zien hoe gevoelig het systeem is: niet alleen de realiteit, maar ook de manier waarop die gemeten wordt, bepaalt het beleid.