Vakbond: Portugese gevangenissen zijn “een museum van verwaarlozing”

De Portugese gevangenissen verkeren volgens een vakbond in een zorgwekkende staat. Tijdens een parlementaire hoorzitting noemde de voorzitter van de Sindicato Nacional do Corpo da Guarda Prisional, Frederico Morais, het gevangenissysteem zelfs “een museum van verwaarlozing”.

Sluiting gevangenis van Lissabon blijft uitgesteld

Een belangrijk punt van kritiek is het voortdurende uitstel van de sluiting van de Estabelecimento Prisional de Lisboa. De sluiting van deze gevangenis is al meerdere keren aangekondigd, maar werd telkens weer verschoven.

In december 2025 liet het Portugese Ministério da Justiça weten dat er opnieuw wordt gewerkt aan een plan om de gevangenis uiteindelijk te sluiten.

Volgens Morais is het uitstel inmiddels een symbool geworden van het gebrek aan planning binnen het Portugese gevangenissysteem.

Crisis op meerdere fronten

Tijdens de hoorzitting in de parlementaire subcommissie voor sociale re-integratie en gevangeniszaken verklaarde Morais dat het gevangenissysteem met meerdere problemen tegelijk kampt.

Volgens hem is er sprake van:

• verouderde infrastructuur

• personeelstekorten

• toenemende veiligheidsrisico’s

Daarnaast wees hij op de ernstige overbevolking in de gevangenissen. In sommige instellingen verblijven volgens hem 1.200 gevangenen in ruimtes die eigenlijk bedoeld zijn voor 1.000 personen.

Risico’s voor personeel en gedetineerden

Volgens de vakbond vormt de overbevolking niet alleen een probleem voor de mensenrechten van gedetineerden, maar ook een direct veiligheidsrisico voor gevangenispersoneel.

Morais meldde dat er steeds vaker psychotische uitbarstingen in cellen plaatsvinden, terwijl de infrastructuur niet geschikt is om gedetineerden medisch te isoleren of adequaat te behandelen.

Kritiek op lagere leeftijdsgrens voor gevangenisbewaarders

Ook de recente beslissing om de minimumleeftijd voor nieuwe gevangenisbewaarders te verlagen van 21 naar 18 jaar kreeg kritiek van de vakbond.

Volgens Morais is deze maatregel een teken dat de functie aan aantrekkingskracht heeft verloren. Hij noemde het een “wanhopige erkenning dat de carrière minder aantrekkelijk is geworden”.

De vakbond pleit daarom voor een grondige hervorming van het statuut van gevangenisbewaarders, zodat de functie beter aansluit bij de groeiende complexiteit van het werk en meer waardering krijgt.

Gebrek aan investeringen in veiligheid

Tot slot waarschuwde Morais voor het gebrek aan investeringen in veiligheidsvoorzieningen binnen gevangenissen. Volgens hem ontbreekt het vaak aan moderne bewakingssystemen, goed uitgeruste wachttorens en degelijke voertuigen.

Zonder dergelijke investeringen worden gevangenisbewaarders volgens hem onvoldoende beschermd terwijl zij hun werk uitvoeren.

“Als er niet wordt geïnvesteerd in bewakingstorens, moderne videobewaking en betrouwbare voertuigen, sturen we onze mannen en vrouwen feitelijk het gevaar in zonder bescherming,” aldus Morais.