Brandstofprijzen in Portugal stijgen fors door oorlog in het Midden-Oosten

De brandstofprijzen in Portugal gaan opnieuw sterk omhoog. Vanaf maandag stijgt de prijs van diesel met ongeveer 19 cent per liter en benzine met circa 7,5 cent per liter. Daarmee gaat het om een van de grootste prijsstijgingen van de afgelopen jaren.
Volgens voorspellingen uit de sector zou diesel zelfs 23 tot 25 cent per liter duurder worden, maar de Portugese regering grijpt in om de stijging enigszins te beperken.
Regering verlaagt tijdelijk belasting op diesel
Om de prijsstijging te verzachten, heeft de regering besloten tot een tijdelijke en uitzonderlijke verlaging van de brandstofbelasting (ISP) op diesel.
Deze belasting wordt met 3,55 cent per liter verlaagd. Daarmee wil de overheid een deel van de extra btw-inkomsten door de stijgende brandstofprijzen teruggeven aan consumenten.
Na deze maatregel wordt verwacht dat de gemiddelde prijs van diesel rond de 1,829 euro per liter zal liggen.
Voor benzine (Euro 95) wordt een gemiddelde prijs van ongeveer 1,780 euro per liter verwacht.
Omdat de stijging van benzine onder de 10 cent per liter blijft, heeft de regering besloten geen belastingverlaging voor benzine toe te passen.
Diesel opnieuw duurder dan benzine
Door de sterke stijging zal diesel opnieuw duurder worden dan benzine. Dat gebeurde eerder alleen in maart 2022, toen de oorlog in Oekraïne begon.
De huidige prijsstijging heeft vooral te maken met de spanningen in het Midden-Oosten en het gedeeltelijke blokkeren van de Straat van Hormuz, een belangrijke route voor de wereldwijde olie- en gastransporten. Ongeveer 20% van de wereldhandel in olie en aardgas passeert deze zeestraat.
Mogelijk nieuwe maatregelen
De Portugese premier Luís Montenegro liet tijdens een bezoek aan Spanje weten dat de regering de situatie nauwlettend blijft volgen.
Volgens hem kan Portugal, eventueel samen met Spanje, extra maatregelen nemen als de brandstofprijzen verder stijgen door het conflict in het Midden-Oosten.
Ook impact op gasflessen en andere energie
De Nationale Vereniging van Brandstofverkopers heeft het ministerie van Financiën gevraagd om de belastingverlaging ook toe te passen op gasflessen.
Veel huishoudens in Portugal zijn namelijk nog afhankelijk van gasflessen voor koken en verwarming.
Hogere brandstofprijzen raken ook voedselprijzen
De stijgende brandstofprijzen zullen waarschijnlijk ook gevolgen hebben voor transportkosten en daarmee voor de prijzen van producten in de winkels.
De Portugese vereniging van distributiebedrijven waarschuwt dat duurdere brandstof vrijwel zeker zal leiden tot hogere prijzen in het dagelijkse boodschappenpakket van consumenten.
Economische impact afhankelijk van duur van het conflict
Hoe groot de economische gevolgen uiteindelijk zullen zijn, hangt sterk af van hoe lang de oorlog in het Midden-Oosten duurt.
Als het conflict langer aanhoudt of verder escaleert, bestaat de kans dat olieprijzen en brandstofkosten de komende weken nog verder stijgen.
