Nieuwe Portugese nationaliteitswet zorgt voor veel vragen bij buitenlandse inwoners
Buitenlandse inwoners in Portugal krijgen te maken met strengere regels voor het aanvragen van de Portugese nationaliteit. De nieuwe nationaliteitswet is op 18 mei 2026 gepubliceerd in het officiële Portugese staatsblad en trad op 19 mei 2026 in werking. Daarmee is de bekende termijn van vijf jaar verblijf voor veel aanvragers niet langer de standaardroute.
De belangrijkste wijziging is dat inwoners uit EU-landen en Portugeessprekende landen voortaan minimaal zeven jaar legaal in Portugal moeten wonen voordat zij naturalisatie kunnen aanvragen. Voor inwoners uit andere landen geldt nu een termijn van tien jaar. Voorheen konden veel buitenlandse inwoners al na vijf jaar legaal verblijf een aanvraag doen.
De wijziging raakt onder meer expats, gepensioneerden, investeerders en houders van verblijfsvergunningen zoals de Golden Visa, D7- of digitale-nomadenvisa. Vooral mensen die al meerdere jaren in Portugal wonen, maar nog geen nationaliteitsaanvraag hadden ingediend, willen nu weten of hun opgebouwde verblijfsjaren nog meetellen.
Voor aanvragen die al vóór de inwerkingtreding van de nieuwe wet waren ingediend, lijkt de oude regeling van toepassing te blijven. Dat betekent dat lopende dossiers in principe nog volgens de eerdere regels worden behandeld. Voor mensen die nog geen aanvraag hadden ingediend, gelden de nieuwe termijnen.
Een belangrijk punt van onzekerheid is hoe de verblijfsperiode precies wordt berekend. Volgens juridische toelichtingen wordt gekeken naar de datum waarop de eerste verblijfsvergunning is afgegeven, niet naar de datum waarop de aanvraag voor verblijf werd ingediend. Dat kan nadelig uitpakken voor mensen die lang moesten wachten op hun officiële verblijfskaart.
Ook moeten aanvragers nog steeds aantonen dat zij voldoende verbonden zijn met Portugal. Daarbij gaat het onder meer om kennis van de Portugese taal en het voldoen aan de overige wettelijke voorwaarden. De nieuwe wet maakt de route naar het Portugese paspoort dus niet onmogelijk, maar wel langer en strenger.
Voor buitenlandse inwoners is het advies om hun persoonlijke situatie goed te laten controleren voordat zij conclusies trekken. Vooral wie al meerdere jaren legaal in Portugal woont, een lopende aanvraag heeft of binnenkort dacht te kunnen aanvragen, kan te maken krijgen met overgangsregels of interpretatieverschillen.
De Portugese overheid moet nog verdere praktische richtlijnen geven over de uitvoering van de nieuwe regels. Tot die tijd blijft er onzekerheid bestaan over sommige details, vooral voor mensen die al in Portugal wonen maar nog geen nationaliteitsaanvraag hadden ingediend.
