Portugal beschermt 38.000 vierkante mijl oceaan rond ‘adembenemende’ onderwaterbergen

Portugal heeft de oprichting aangekondigd van een nieuw marien beschermd gebied van maar liefst 38.000 vierkante mijl (ongeveer 100.000 km²). De zone wordt ingesteld rond de Gorringe-rug, een indrukwekkende onderzeese bergketen die technisch gezien de hoogste “berg” van Portugal vormt.

Met deze beslissing stijgt het aandeel beschermde Portugese territoriale wateren naar 27 procent. Daarmee positioneert het land zich als koploper in Europa op het gebied van oceaanbescherming.

Aankondiging tijdens VN-Oceaanconferentie

De bekendmaking werd gedaan door minister van Milieu Maria da Graça Carvalho tijdens de derde VN-Oceaanconferentie in Nice. Deze conferentie richt zich op de uitvoering van de doelstellingen uit het High Seas Treaty van 2023. Tot nu toe hebben 51 landen het verdrag geratificeerd — nog negen landen zijn nodig voordat het juridisch in werking treedt.

Volgens Carvalho behoort Portugal wereldwijd tot de meest vooruitstrevende landen op het gebied van mariene bescherming, mede dankzij de combinatie van een uitgestrekt vasteland en eilandgebieden zoals de Azoren.

Unieke biodiversiteit

De Gorringe-rug ligt ongeveer 210 kilometer ten westen van het Portugese vasteland, tussen de Azoren en de Straat van Gibraltar. Het gebied staat bekend om zijn uitzonderlijke biodiversiteit.

Langs de bergketen bevinden zich circa 1.100 riffen, bewoond door onder meer:

• zachte koralen (gorgonen)

• diepzeesponzen

• kelpwouden op de bergtoppen

• grote scholen amberjack, horsmakreel en barracuda

• zwaardvissen, walvissen en dolfijnen

In totaal zijn er ongeveer 850 soorten geregistreerd. Milieuorganisatie Oceana pleitte al jarenlang voor bescherming van het gebied en omschreef het ecosysteem eerder als “adembenemend”.

Verbinding tussen zeegebieden

Volgens Emanuel Gonçalves, hoofdwetenschapper bij de Oceano Azul Foundation, maakt de beschermde zone het mogelijk om onderzeese bergen, abyssale vlaktes en open oceaan met elkaar te verbinden. Hierdoor ontstaat een veilige corridor voor migrerende soorten en kwetsbare diepzee-habitats.

Het gebied zal dienen als kraamkamer en voedselgebied voor onder meer:

• zeeschildpadden

• haaien

• zeezoogdieren

• zeevogels

• tonijnen

Daarnaast biedt het bescherming aan kelp- en koraalbossen en unieke voortplantingsgebieden van pijlstaartroggen.

Grotere beschermingsambities

De nieuwe maatregel volgt op een eerdere aankondiging waarin Portugal aangaf ook een enorm zeegebied rond de Azoren — ter grootte van de Amerikaanse staten Virginia en Georgia samen — te willen beschermen.

Met deze stappen verstevigt Portugal zijn positie als voortrekker in oceaanbescherming binnen Europa.